بازشناسی جایگاه مسجد در زندگی مردم

درست است که نیازهای مردم از لحاظ شکل و سیاق تغییر کرده، اما اصل نیازهای انسان تغییر ماهوی نکرده است و مساجد همچنان پاسخگوی نیازهای مردم‌اند.^۱

نیازهای انسان در یک تقسیم‌بندی کلی به دو دسته مادی و معنوی تقسیم می‌شود:

۱. نیازهای مادی: باید توجه داشت که مسجد بنگاه اقتصادی نیست و بنا ندارد در مسائل اقتصادی به‌طور مستقیم وارد شود؛ اما می‌تواند با رفع مشکلات مالی مردم همچون کمک در پرداخت دیون، رسیدگی به محرومان، ارتباط با سازمان‌ها و ارگان‌ها به‌منظور ایجاد اشتغال، تشکیل صندوق قرض‌الحسنه و... در رفع نیازهای مادی مردم اقدام نماید.^۲

۲. نیازهای معنوی: نیاز به آرامش، آموزش علم و دانش، تربیت صحیح اخلاقی، تقویت روابط اجتماعی، امنیت فردی و اجتماعی و... ازجمله نیازهای بسیار اساسی و همیشگی بشر است و مسجد در همه زمان‌ها می‌تواند آن‌ها را برطرف نماید.^۳

پاسخ:^۴ باتوجه‌به اصل چهارم از اصول و سیاست‌ها (واقع‌بینی و دوری از آرمان‌گرایی و بلندپروازی در جذب) باید توجه کرد که بنا نیست مسجد جذابیت‌های سالن سینما یا ورزشگاه یا فرهنگسرا و... را داشته باشد؛ اما امام‌جماعت می‌تواند همه بخش‌ها و برنامه‌های مسجد را با روش‌های ذیل جذاب نماید:

فضاسازی بیرونی و داخلی مسجد

رنگ‌آمیزی و رسیدگی به نمای بیرونی و داخلی مسجد بدون تجملات؛

نصب تابلو یا بنر از روایاتی که مرتبط با رفتارهای اخلاقی و اجتماعی است؛

ایجاد فضای سبز ساده و منظم ، در صورت وجود حیاط در مسجد،

به‌روزکردن امکانات مسجد مانند دستگاه صوت، فرش، منبر، صندلی‌ها و... .

نظافت بخش ها و لوازم ^۵مختلف مسجد طبق برنامه؛

ضدعفونی و شست‌وشوی مرتب سرویس‌های بهداشتی

تأمین و توزیع لوازم مصرفی (صابون، دستمال کاغذی، سطل زباله)

نظارت بر جمع‌آوری پسماند

برنامه‌ها و خدمات مسجد

۱. برگزاری کلاس‌های آموزشی در زمینه‌های علمی، تربیتی، فنی و حرفه‌ای، هنری، ورزشی و...؛

۲. استفاده از توانمندی‌های کانون و بسیج برای برگزاری باشکوه مجالس مهم؛

۳. دعوت از شخصیت‌های توانمند در زمینه‌های مختلف؛

۴. به‌کارگیری استعدادها و ظرفیت‌های اهالی محله؛^۶

5. حمایت از بیماران، زندانیان و محرومان؛

6. ترغیب و ترویج کمک‌رسانی به محرومان؛

7. تشکیل صندوق قرض‌الحسنه؛

8. ایجاد زمینه‌های اشتغال برای زنان بی‌سرپرست یا بدسرپرست و محرومان.

عوامل اجرایی مسجد

امام و عوامل اجرایی مسجد باید به‌جد از مدیریت جناحی در مسجد و حمایت و وابستگی به جناح یا حزب سیاسی خاص و اختلاف با همسایگان و اهالی محله پرهیز نمایند. علاوه بر نکته فوق، می‌بایست به این دو نکته هم توجه ویژه داشته باشند:

۱. رعایت نظم و نظافت در ظاهر و پوشش امام و عوامل اجرایی مسجد؛

۲. برخورد محترمانه و کریمانه امام و عوامل اجرایی با مردم.

در «بسته جایگاه مسجد» به تفصیل به این مطلب پاسخ داده شده است.