شیوه تعامل با مردم در صورت وجود عوامل و افراد بد نام

یکی از موانع بسیار مهم جذب مردم به مساجد، بدنامی یا بدرفتاری برخی از عوامل مسجد است. امام وظیفه دارد در مقابل این مانع، اقداماتی را انجام دهد. اما قبل از آن باید ریشه بدنامی یا بدرفتاری را شناسایی کند. در آغاز باید دانست که هر بدنامی، بدنامی واقعی نیست و گاه فردی به‌ناحق بدنام شده است.

بدنامی‌ها

الف) بدنامی کاذب: گاهی افراد معاند شخص را به‌دلیل فعالیت‌های انقلابی در محله و مسجد و مبارزه با فساد و... یا کمک‌کردن به فقرا و زنان بی‌سرپرست، در موضع تهمت قرار داده و شایعاتی علیه او منتشر می‌کنند. در مقابله با چنین پیشامدی، راهکارهای زیر ارائه می‌شود:

۱. تلاش در راستای تغییر ذهنیت مردم: امام با سخنرانی‌های عمومی و ارتباطات چهره‌به‌چهره ذهنیت این‌دسته از افراد را نسبت به موضوعاتی مانند انقلاب، مبارزه با فساد، فعالیت سیاسی عوامل مسجد و... تغییر دهد.

2. آگاه‌سازی عوامل: امام باید عوامل مسجد را از عواقب رفتار یا گفتارشان در فعالیت‌های مختلف ازجمله مسائل مالی، که ممکن است زمینه اتهام و بدنامی آنان را فراهم کند، آگاه سازد.

۳. شناسایی شایعه‌سازان: امام تا جای ممکن، شایعه‌سازان و انگیزه‌های آنان را شناسایی نماید تا در برابر شایعات اقدامات مناسب را انجام دهد.

۴. همکاری با عوامل در خدمات اجتماعی: برای رفع شبهات، امام در بعضی از خدمات اجتماعی، مانند کمک به محرومان، سرکشی و عیادت از بیماران و... برخی از نمازگزاران مسجد و افرادی را که دچار ذهنیت منفی هستند، همراه نماید.

ب) بدنامی واقعی: در بدنامی واقعی دو حالت وجود دارد:

شخص بدنام هم‌اکنون دچار بداخلاقی یا فساد مالی و... است. در این صورت، راهکارهای که در ادامه می‌آید، پیشنهاد می‌شود:

خلع مسئولیت: درصورتی‌که شخص درصدد اصلاح خود نیست و اهمیتی به اعتبار و آبروی مسجد نمی‌دهد، با هماهنگی سایر اعضا، مسئولیت از او گرفته و به شخص دیگری سپرده شود.

تغییر ذهنیت منفی به مسجد و دین: امام با سخنرانی‌های عمومی و ارتباطات چهره‌به‌چهره این نکته را تذکر دهد که باید بین دین و دین‌داران و مسجد و عوامل مسجد تفکیک قائل شد و نباید دین‌داران و عوامل مسجد را آینه تمام‌نمای دین و مسجد پنداشت. باید مردم را متوجه این مطلب نمود که عوامل مسجد نیز مبرای از خطا نیستند و نباید اشتباهات آن‌ها را منتسب به دین و مسجد نمود.

شخص از گذشتهٔ منفی و خطاکار توبه کرده و اصلاح شده و هم‌اکنون جزو عوامل اجرایی مسجد است. در این صورت، این راهکارها ارائه می‌شود:

۱. تغییر ذهنیت منفی به مسجد و دین: که پیش‌تر توضیح داده شد.

۲. محدودسازی: امام از واگذاری مسئولیت‌های حساس مسجد به این افراد خودداری نماید. مثلاً به کسی که سابقه فساد مالی داشته، مسئولیت امور مالی مسجد را واگذار ننماید یا کسی را که گرفتار ارتباط نامشروع بوده، مسئول تحقیقات مسجد یا توزیع بسته‌های معیشتی نکند.

بدرفتاری‌ها

الف) ذاتی یا تغییرناپذیر: بدرفتاری‌هایی که ناشی از خصوصیات ذاتی یا خانوادگی یا بیماری‌های روحی و روانی است. در این صورت با حفظ آبروی افراد، مسئولیت‌های مسجد از آن‌ها گرفته شود.

ب) اصلاح‌پذیر و تغییرپذیر: امام علاوه بر تذکر به عوامل مسجد نسبت به اصلاح عیوب، در شناسایی و رفع ریشه‌های رفتارهای ناپسند آنان تلاش نماید.

1. گفتگوی دوستانه با افرادی که از مسجد فاصله گرفته اند و بررسی دلایل نارضایتی آنها

2. استفاده از فرصت های مختلف جهت برقراری با کسانی که در امور مسجد شرکت نمی کنند

3. فراهم نمودن زمینه آشتی و تفاهم با کمک معتمدین محله.

4. توجیه آنان نسبت به تفکیک مسائل شخصی از امور مسجد

5. تبیین جدایی حساب دین از دینداران

6. گاهی افرادی که در مسجد حضور پیدا می کنند از قومیت های خاصی می باشند که به آنها باید سهمی داده شود و از آنها برای مدیریت بخش های از مسجد دعوت شود.

7. گاهی مواقع فردی که بهانه جویی و لجبازی می کند، او را مدیریت کنیم. گاهی مخالفت ها از باب بهانه تراشی است که خیلی اهمیت ندارد.