وقتی نوجوانان و جوانان دختر و پسر به مسجد جذب میشوند، حضور آنها در مسجد زمینههایی را برای آسیبهای اخلاقی فراهم میکند. چگونه از این آسیبها جلوگیری شود؟
مهمترین عامل برای جلوگیری از ارتباط با نامحرم، جلوگیری از زمینههای تحریک نوجوان است. برای جلوگیری از چنین آسیبی این راهکارها ارائه میشود:
1. برنامهریزی
الف) تفکیک برنامهها: یکی از زمینههای ارتباط دختر و پسر، تسهیل روابط آنان در اماکن عمومی است. بنابراین، اگر در فضای مسجد، ارتباط آنان به حداقل برسد و فضای کلاسهای آموزشی و تربیتی و ساعات آن متفاوت باشد، این مسئله تا حد زیادی کنترل میشود.
ب) نظم در جلسات: زمان آغاز و پایان جلسات مسجد یا برنامههای پایگاه، مشخص و دقیق باشد تا نوجوان و جوان از بینظمی و ناهماهنگی در جلسات و برنامهها، برای رسیدن به خواستههای دیگر خود، سوءاستفاده نکند یا بهخاطر اتمام جلسات در ساعات پایانی شب، با نامحرمان و اراذلواوباش مواجه نشود. ۱
2. مدیریت جلسات مشترک
ارتباط کاری مسئولان بانوان و آقایان در بسیج یا کانون فرهنگی، سبب کنجکاوی و سپس ترغیب نوجوان و جوان به همانندسازی با آنان و برقراری ارتباط با جنس مخالف میشود. لذا تا جایی که امکان دارد، از برگزاری جلسات مشترک پرهیز شود.
3. سپردن امر هماهنگی به رابط مطمئن
ایجاد گروههای مشترک مجازی، دسترسی به شماره تلفن و صفحات مجازی افراد را امکانپذیر میکند و عاملی برای برقراری ارتباط، بهخصوص برای افراد مجرد میشود. برای جلوگیری از این آسیب اولاً تا جای ممکن از ایجاد گروههای مشترک مجازی خودداری شود،۲ ثانیاً در صورت لزوم تعامل، ادارهٔ گروه به رابطی مطمئن و باتجربه سپرده شود.
4. فرهنگسازی
الف) برگزاری جلسات آموزشی۳ و توجیهی: در این جلسات به بیان آسیبهای این روابط پرداخته شود. برای نمونه، میشود زمینهای فراهم کرد تا افرادی که آلوده به این روابط بوده و توبه کردهاند، تجربیاتشان را در قالب دلنوشته بنویسند و بهصورت کاملاً محرمانه به دست مسئولان برسانند تا آنها را در جلسات با نوجوانان بخوانند و آنان را نسبت به خطرات این روابط توجیه نمایند. گفتنی است که در رابطه با این موضوع مستندها و کلیپهای بسیار خوبی تدوین و تولید شده است که با یک جستجوی هوشمندانه در اینترنت میشود به آنها دست پیدا کرد.
ب) برگزاری جلسات پرسش و پاسخ: یکی از خصوصیات بسیار مهم دوران نوجوانی، بحران هویت است. در این دوره، در نوجوان کنجکاوی درباره مسائل پیرامونی، یافتن نکات جدید و یافتن نگاهی نو به زندگی و مستقل از والدین، نمود بسیاری دارد. در این راستا، امام و عوامل اجرایی مسجد میبایست با برگزاری جلسات پرسش و پاسخ، پاسخگوی دغدغهها و سؤالات و شبهات آنان در زمینه چگونگی رابطه با جنس مخالف باشند تا به تخلیه روانی آنان کمک نموده و از کنجکاوی آنان بکاهند و حساسیت به جنس مخالف را در آنان کم کنند.
ج) تقویت ایمان و تقوا:۴ از مهمترین عوامل کنترل غرایز جنسی، تقویت انگیزههای درونی است؛ زیرا بدون کنترل از درون، عوامل بازدارندهٔ بیرونی تأثیر چندانی ندارند.۵
5. پرهیز از شوخیهای نامناسب
شوخی یا کنایههای امام و عوامل اجرایی مسجد با نوجوان و جوان، که رنگ و بوی مسائل جنسی دارد سبب سوقدادن آنان بهسمت انحراف میشود؛ لذا بهشدت از این نوع شوخیها حتی در بین امام و عوامل اجرایی مسجد نیز خودداری شود.
6. استفاده از پیام غیرمستقیم
یکی از زمینههای توجه جوان به نامحرم، افکار غیرواقعی اوست که آنها را از محیط اطراف خود و پیامهای غیرمستقیم اطرافیان دریافت میکند. مثلاً نوجوانی که در مدرسه به خاطر داشتن چند دوستدختر، باعرضه و موفق معرفی میشود، این تلقی را ایجاد میکند که باعرضهبودن یعنی توانایی در جلب همزمان توجه چند دختر. پس برای مصوننگهداشتن نوجوان و جوان میبایست آموزهها را در قالب پیامهای غیرمستقیم انتقال داد. مانند این کلام رسول گرامی اسلام صلیاللهعلیهوآله که فرمودند: «أَشْجَعُ اَلنَّاسِ مَنْ غَلَبَ هَوَاهُ»؛۶ شجاعترین مردم آن است که بر هوسهای خود پیروز شود. گفتنی است که باید به رعایت شرایط و روشهای بیان پیام غیرمستقیم توجه ویژه شود.۷
هنوز دیدگاهی برای این مسئله ثبت نشده است.