تشویق و شرطی شدن کودکان و نوجوانان

امام جماعت باید توجه کند که جایزه‌دادن ممکن است باعث شرطی‌شدن مخاطب شده^۱ و در او انگیزه بیرونی ایجاد کند و هر جا این انگیزه قوی‌تر و بیشتر باشد، شخص به آنجا متمایل می‌گردد. لذا برای جلوگیری از این آسیب راهکارهای زیر پیشنهاد می‌شود:

الف) متنوع‌سازی تشویق

با توجه به اینکه خداوند متعال برای تمام کارهای نیک وعده پاداش و ثواب داده است، ما نیز باید همه کارهای خوب را تشویق کنیم، آن‌هم متناسب با نوع عمل و البته رعایت اصول تشویق. در این راه، برای جلوگیری از شرطی‌شدن مخاطب، نظام تشویق می‌بایست بر اصول و روش‌های تنوع‌دهی استوار شود؛ روش‌هایی مانند:۱.اهدای هدیه؛ ۲. ابراز محبت لسانی؛ ۳. دادن مسئولیت در مسجد؛ ۴. مشورت‌گرفتن از فرد در چگونگی اجرای برنامه‌های مسجد؛ ۵. بردنِ نام او در مراسم مسجد و... .

ب) تشویق بدون اعلام قبلی^۲

ج) شخصیت‌بخشی

راهکارها

توجه به شخصیت تمام افراد به‌صورت یکسان؛^۳

توجه‌دادن افراد به ارزش شخصیتی‌شان و کوچک‌جلوه‌دادن جایگاه هدایا؛^۴

توجه به افراد همراه با صداقت باشد، نه صوری؛

به‌جای ایجاد رقابت در بین مخاطبان، آن‌ها را به مشارکت و همکاری در امور مسجد دعوت کنیم؛^۵

در مشارکت و همکاری به آن‌ها حق انتخاب دهیم و استعداد و توانایی‌شان را لحاظ کنیم؛^۶

علما، عرفا و شهدا را به‌عنوان الگوهای شخصیتی معرفی نماییم.^۷