جوان بهدنبال هیجان و نشاط است؛ درحالیکه بسیاری از مساجد تبدیل به خانه سالمندان شدهاند. در این حال، مسجد دیگر جذابیتی برای جوان امروزی ندارد و پاسخگوی نیازها و خواستههای او نیست. راهکارهای عملیاتی برای حل این معضل و جذب نوجوانان و جوانان به مسجد چیست؟
اگر در مساجد شیوههای مناسب به کار گرفته شود، بستر جذب جوانان و نوجوانان به مسجد فراهم خواهد شد. راهکارهای جذب نوجوانان و جوانان، با توجه به ظرفیتهای مسجد و ویژگیهای این قشر، چنین است:
1. محبت، توجه و شخصیتبخشی
امام جماعت باید با توجه به نیاز شدید نوجوان و جوان به محبت و مورد توجه قرار گرفتن، با برخورد محبتآمیز و تکریم شخصیت، آنان را به مسجد جذب نماید.۱
2. سپردن مسئولیتهای جذاب و متناسب۲
از خصوصیات این دوران استقلالطلبی و میل به تجربه و آزمودن است. امام جماعت باید با دادن مسئولیت و فراهمنمودن فرصت حضور در فعالیتهای مسجد، بستری را برای تجربه و آزمودن مسئولیتهای مفید برای این قشر فراهم نماید. در این راستا، به روشهای گوناگون مورد توجه بودن و مهمبودن این نقشها را برای نوجوان و جوان ملموس ساخته و از آنان در تریبونها و رسانههایی که دارد، قدردانی کند.
البته در واگذاری مسئولیتها رعایت نکات زیر بسیار مهم و ضروری است:
الف) پرهیز از تبعیض در تشویق: با توجه به روحیه مقایسهگری و رقابتی که در این سنین وجود دارد، لازم است امام و عوامل مسجد در تشویق همه نوجوانان در اجرای مسئولیتهای مسجد نگاهی یکسان داشته باشند. در این راستا لازم است از توجه به برخی از فعالان در مسئولیتهای کوچک و ساده مانند مکبری و اذان گفتن و یا انتظامات غفلت نکنند و در تشویق نوجوان از تبعیض خودداری نمایند.
ب) اهتمامداشتن به مسئله بسیار مهم ارتقا و پیشرفت در روند واگذاری مسئولیتها: از متوقف نگهداشتن نوجوانان در یک مسئولیت پرهیز شود و بهتدریج مسئولیتهای مهمتری به آنان واگذار شود تا منجر به رشد و تعالی و پرورش استعدادهایشان شود.۳
ج) توجیه نوجوانان در عزل و نصب آنان در مسئولیتها: مسئولیتهایی که برای نوجوانان در نظر گرفته میشود، جزئی از زندگی آنان محسوب میشود. اگر امام بدون توجیه آنان مسئولیتی را از ایشان بگیرد و به دیگری واگذار نماید، باعث دلخوری و فاصلهگرفتن آنان از امام و مسجد میشود.
3. ایجاد فرصتهایی برای فعالیتهای گروهی۴
الف) تشکیل گروه سرود و تواشیح؛
ب) برپایی اردوها و سفرهای زیارتی و سیاحتی؛۵
ج) اجرای نمایش و تعزیه.
در تشکیل گروه نمایش و تعزیه و اجرای آن در مسجد ملاحظاتی وجود دارد که باید در نظر گرفته شود:
تا جایی که امکان دارد نمایشنامههایی اجرا شوند که داستانهای تاریخ اسلام و سیره علما و شهدا را روایت میکنند و هدف صرفاً سرگرمی نباشد.
در روند نقشآفرینی نوجوانان و جوانان، اصلِ تدریج و تسهیل رعایت شود.۶
اگر نمایشنامهها، موسیقی دارند یا همراه با کفزدن هستند، بهدلیل حرمت مسجد، بهتر است نمایش در محیطهای خارج از مسجد، مانند حسینیهها یا فضای بیرون از مسجد برگزار شود؛ حتی میتوان با هماهنگی، نمایش در مدارس برگزار شود.
4. مشارکتدادن افراد اثرگذار در تعامل با نوجوانان در راستای الگودهی
از ویژگیهای دوران نوجوانی و جوانی، الگوپذیری از افراد نخبه و مطرح در عرصههای گوناگون است. اگر امام مسجد بستری برای شناسایی و حضور افراد بانفوذ و اثرگذار در مسجد فراهم نماید، در جذب بهسوی مساجد بسیار مؤثر عمل کرده است.۷ در جذب و معرفی الگو برای جوانان رعایت ملاحظات زیر لازم است:
الف) متدین و انقلابی بودن نه صرف مشهور و معروف بودن ؛
ب) رعایت تناسب بین الگو و الگوپذیر؛۸
ج) رعایت تنوع در الگو؛۹
د) هماهنگی بین الگوهای مختلف؛۱۰
ه) تداوم و استمرار در ارائه الگو؛۱۱
و) تلاش در راستای کاهش وابستگی به الگوها؛۱۲
ز) رعایت شئون طلبگی در ارتباط با الگوهای مشهور؛۱۳
ح) پرهیز از تبعیضهای قومیتی؛۱۴
ط) حفظ روحیه انتقاد و پرسشگری همراه با رعایت انقیاد و اطاعت از الگو.۱۵
5. برگزاری مسابقات
جوان و نوجوان گرایش به امور هیجانی و سرگرمی دارد و از رقابت در قالبهای گوناگون نظیر بازیها و مسابقات، استقبال میکند. امام جماعت با برگزاری بازیها و مسابقاتی مانند فوتبال، طنابکشی، والیبال و دیگر مسابقات مورد علاقه نوجوانان و جوانان، بستر جذب آنان را به مسجد مهیا کند.۱۶
هنوز دیدگاهی برای این مسئله ثبت نشده است.
