مدیریت شوخیهای نامناسب با امام

برای حل مشکل فوق موارد ذیل پیشنهاد می‌شود:

پیشگیری

در مرحله اول امام باید در مزاح و شوخی به‌گونه‌ای عمل کند که زمینه سوءاستفاده دیگران به‌وجود نیاید و امام نیازی به مقابله‌به‌مثل نداشته باشد. بنابراین، رعایت این نکات توصیه می‌شود:

الف) التزام به رعایت اصول مزاح‌کردن:^۱ در اغلب اوقات این مسئله زمانی رخ می‌دهد که امام اصول شوخی و مزاح را رعایت نکرده باشد.

دوری از افراد گستاخ و بی‌پروا: امام از شوخی و مزاح با افراد کم‌ظرفیت و افراد گستاخ و بی‌پروا دوری نماید.

عدم مقابله‌به‌مثل

امام حتی‌الامکان از حاضرجوابی و مقابله‌به‌مثل پرهیز نماید؛^۲ زیرا این امر آسیب‌های زیر را به‌دنبال دارد:

الف) کنترل زبان و رعایت حدود در این مواقع بسیار دشوار است و معمولاً منجر به بیان سخنان باطل یا تمسخر و تحقیر دیگران می‌شود.

ب) ممکن است مقابله‌به‌مثل و حاضرجوابی امام باعث سکوت مخاطب و شادی طرف‌داران امام گردد؛ ولی در عین حال باعث رنجش خاطر و ناراحتی مخاطب از امام و فاصله‌گرفتن وی از مسجد می‌شود.

ج) حاضرجوابی ممکن است به شکستن حرمت‌ها و مشاجره و گاهی اوقات به درگیری فیزیکی منجر شود.

د) مقابله‌به‌مثل‌کردن نه‌تنها اثر تربیتی ندارد، بلکه باعث ترویج یک رفتار اشتباه می‌شود.

راهکارهای زیر به امام کمک می‌کند تا از مقابله‌به‌مثل و حاضرجوابی پرهیز نماید:

مدیریت احساسات و پرهیز از خشم: امام در صورت مواجهه با تکه‌پرانی و شوخی‌های تند، خونسردی خود را حفظ و از برخورد هیجانی پرهیزد کند. برای این کار رعایت این مراحل، به ترتیب پیشنهاد می‌شود:

الف) زبان به ذکر الهی، مانند صلوات، بازنماید؛

ب) نفس عمیق بکشد؛

ج) فکر خود را به موضوع دیگری مشغول نماید؛

د) موقعیت مکانی خود را تغییر دهد و از آن جمع و افراد دور شود؛^۳

ه) موضوع بحث را عوض کند.

استفاده از زبان بدن: لازم نیست در مقابل افرادی که شوخی‌های زننده می‌کنند حاضرجواب بود، بلکه گاهی می‌توان با استفاده از زبان بدن و حالات چهره برخورد مناسبی با آن‌ها داشت.^۴

استفاده از تجربیات دیگران: امام از تجربیات دیگران، به‌ویژه علمای گذشته در موارد مشابه و در مقابله با شوخی‌های تند و خلاف شأن روحانیت استفاده کند و به‌دنبال یافتن راه‌حل مناسب برای آن باشد.

تذکرات مشفقانه به‌صورت انفرادی

بسیاری از اوقات مخاطب قصد هتک حرمت و توهین ندارد، بلکه اصول شوخی را نمی‌داند یا متوجه اشتباهات خود نیست. در این موارد امام به‌جای مقابله‌به‌مثل و حاضرجوابی در جمع، به‌صورت فردی و در جلسات خصوصی، اصول شوخی و مزاح در اسلام و حدود افراد و مقدسات را برای او تشریح نماید و دلسوزانه و مشفقانه به او تذکر دهد.^۵ حتی اگر همراهان امام نیز قصد مقابله‌به‌مثل داشتند امام از اقدام آن‌ها جلوگیری کند.

مسئله 38 : گم شدن کفش نماز گزاران در مسجد

یکی از مسائل مورد ابتلا سرقت کفش نمازگزاران در مسجد است که بویژه برای افراد تازه وارد باعث دافعه و گاهی ایجاد تنش می شود چگونه این معضل را مدیریت کنم؟

راهکارها:

نصب جاکفشی‌های کلیددار در ورودی مسجد.

توزیع کیسه‌های مناسب برای حمل کفش به داخل مسجد در ورودی.

نصب تابلو با مضمون قراردادن کفش در جاکفشی و یا استفاده از کیسه کفش جهت حفظ امنیت و نظم مسجد.

مساعدت های بعد از سرقت از قبیل : ابراز همدردی ، بازبینی دوربین‌ها ، ارائه کفش جایگزین و...