راه‌های ترغیب به پرداخت خمس

در بیان مسائل خمس و ترغیب مردم به پرداخت آن، علاوه بر آنچه در مسألۀ 11 بخش «جذب منابع مالی مسجد» بیان شد، لازم است به اصول و راهکارهای زیر توجه شود:

۱.    انگیزۀ امام از بیان مسائل خمس، تطهیر مال مردم و کمک به دین خدا باشد. ^۱

۲.    روحیۀ استغنا و مناعت طبع حفظ شود.

۳.    برای اخذ نمایندگی دریافت وجوهات از دفاتر مراجع تقلید اقدام شود.

۴.    عوامل پرداخت نکردن خمس بررسی و برطرف شود. برخی از این عوامل عبارت‌اند از:

عدم آگاهی از مسائل خمس.

سوء استفاده برخی از مسألۀ خمس.

وجود شبهات پیرامون خمس.

شیوۀ رفع موانع فوق در مسألۀ ۱۶همین بخش بیان شده است.

وجود عالم، یا روحانی در محل که مردم خمس خود را به او پرداخت می‌کنند، یکی دیگر از عوامل پرداخت نکردن خمس به امام جماعت است.

در مواجهه با این مانع، لازم است به نکات زیر توجه شود:

تخریب نکردن آن عالم و پرهیز از مداخله در دریافت وجوهات و منصرف کردن مردم از پرداخت به او و حتی تشویق مردم برای مراجعه به همان عالم.

همکاری با او و پرهیز از رقابت.

اگر آن عالم در محاسبه و اخذ وجوهات، تخفیف خارج از قاعده و غیرشرعی می‌دهد و امام به این مطلب یقین دارد و همان عامل جذب مردم به اوست، لازم است به روش‌های زیر عمل کند:

به نزدیکان قابل ‌اعتماد خودش اطلاع دهد که این‌گونه پرداخت وجوهات، آنان را بری‌الذمه نمی‌کند.

اگر آن عالم در بین مردم اعتبار و شهرت دارد، به‌گونه‌ای مسألهٔ را بیان نکند که ایجاد حساسیت و اختلاف و شائبۀ حسادت به وجود آید؛ خصوصاً در محله‌های کوچک. مثلاً حکم مسألهٔ را به‌ صورت کلی مطرح کند، یا از عالم دیگری برای بیان مسائل خمس استفاده کند.

اگر امکان دارد او را از این رفتار غیر شرعی منع کند، یا به دفاتر و نمایندگان مراجع اطلاع دهد.

امام برای جلوگیری از این اشتباه، احساس تکلیف کند؛ اما احساساتی نشود، مثل اینکه علناً در مقابل آن عالم بایستد و در منابر مردم را از مراجعه به او منع کند تا موجب بروز مشکلات دیگری نشود و مردم را از اصل پرداخت وجوهات منصرف نکند.