در دنیای امروز که عصر شتاب و سرعت است و روی ثانیهها سرمایهگذاری میکنند، چه ضرورتی دارد که اینقدر وقت بگذارم و به مسجد بروم؟ در حالی که همه برنامههای مسجد از قبیل سخنرانی، دعا و مراسم مختلف را میتوانم بدون صرف وقت در خانه دریافت کنم. در واقع نقش مسجد در زندگی انسان امروزی چیست؟ حالا اگر انسان مسجد برود یا نرود، چه فرقی برایش میکند؟
مسجد دارای آثار و برکاتی است۱ که غالباً مترتب بر حضور در آن است و این آثار در اماکن دیگر یا اصلاً وجود ندارد و یا با این کیفیت و بهصورت یکجا یافت نمیشود که به برخی از آنها اشاره میشود:
معنوی
مسجد با استفاده از ظرفیتها و فرصتهای متعدد و متناسب با استعداد افراد، تأثیرات معنوی شگرفی مانند کسب نورانیت مسجد۲، آرامش، امید و نشاط معنوی و... را در کسانی که در آن حضور پیدا میکنند، دارد:
الف) قداست مسجد: نفسِ حضور در مسجد، فارغ از هر عبادت و فعالیتی، دارای ارزش و فضیلت است و مورد تأکید اهلبیت(ع) قرار گرفته است.۳
ب) اقامه نماز: مسجد محل ذکر خداست۴ و مهمترین فعالیت مسجد و عامل اصلی بنای مسجد، برگزاری نماز است که بالاترین ذکر محسوب میشود۵ و بیشترین اثر معنوی و مادی را دارد.
ج) برگزاری مراسم عبادی و ذکر الهی: مانند موالید و مراثی اهلبیت، دعا، تلاوت قرآن، احیا شبهای قدر، اعتکاف و...
تربیتی
الف) تقویت فضائل اخلاقی:۶
حضور در مسجد در تقویت فضائلی مانند ایثار و فداکاری، پرهیز از روحیه اشرافیگری و کاهش فاصله طبقاتی و... مؤثر است.۷
ب) جلوگیری از فساد و فحشا.۸
ج) ایجاد انگیزه خدمترسانی و گرهگشایی:
مجالس موعظه۹ انگیزه شرکتکنندگان را نسبت به خدمترسانی به دیگران تقویت نموده و از طرفی خیریه مسجد، زمینه این توفیق را برای مردم تسهیل میکند.۱۰
علمی و آموزشی
محل آموزش امور دینی و پاسخگویی به سؤالات و شبهات:۱۱
حضور در جلسات سخنرانی و برنامههای آموزشی سبب یادگیری احکام، معارف دین، سبک زندگی، آداب و اخلاق اجتماعی است.
تبلیغی و رسانهای
الف) رسانهای برای تبلیغ جبهه حق:
مساجد پایگاه خبری و تبلیغی مسلمانان و بهترین رسانه هستند؛ زیرا علاوه بر اینکه روش ارائه آن مشافهی است۱۲، محتوای آن از اتقان بیشتری برخوردار است و انطباق بیشتری با احساس، عقل و فطرت دارد.۱۳
ب) اطلاعرسانی مطمئن و اثرگذار:
حضور در مسجد معمولاً زمینه کسب اطلاع دقیقتر از اخبار سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی را فراهم نموده و در نتیجه قدرت تجزیه و تحلیل مناسب آن را افزایش میدهد.
اجتماعی
الف) وحدت و انسجامبخشی:
مسجد از جهت محتوا و نوع فعالیتها وحدتبخش است؛ مثلاً در یک وقت خاص به وسیله اذان همه دعوت میشوند و به یک جهت نماز میخوانند. این اثر به ویژه در کشورهای غیرمسلمان بسیار برجسته است؛ چراکه بهترین و در دسترسترین محوری که مسلمانان حول آن جمع میشوند، مسجد است.۱۴
ب) تقویت پیوندهای اجتماعی و زمینهسازی ظهور:
مسجد باعث تألیف قلوب و استحکام پیوندهای اجتماعی میشود. چنانچه امیرالمؤمنین علی علیهالسلام یکی از آثار رفتوآمد به مسجد را بهدستآوردن برادران دینی که خود موجب تقویت پیوندهای اجتماعی است، بیان میکنند.۱۵
مهمترین اثر تقویت پیوندهای اجتماعی، زمینهسازی برای ظهور امام زمان(عج) است؛ چراکه در برخی از روایات، شرط ظهور، پیوند و اجتماع قلوب مؤمنین معرفی شده است و بهترین مکان برای پیوند دلهای مؤمنین، مسجد است.۱۶
ج) ایجاد و تقویت روحیه تعاون و همبستگی۱۷ (همکاری):
مشاهدات میدانی نشان میدهد، فعالیت و همکاری در موارد متعدد، مانند ایجاد تعاونیها و گروههای جهادی جهت کمک به مردم در بلایای طبیعی، بیماریهای فراگیر، واکسیناسیون و... بیشتر توسط مسجد انجام شده و مسجد در ایجاد و تقویت روحیه تعاون و همبستگی بسیار مؤثر است.۱۸
د) بهرهمندی از خدمات مسجد:
از جمله خدمات قابلارائه در مسجد، عبارت است از: مشاوره و راهنمایی دینی، رسیدگی به محرومان، بیماران، ایتام، زنان بیسرپرست، تهیه جهیزیه و...
ه) حلوفصل دعاوی و منازعات و اصلاح ذاتالبین:۱۹
میانجیگری بین اقشار و صنوف مختلف در مسجد امتیازاتی دارد از جمله: تقویت روحیه فداکاری و گذشت و مدارا، رضایت طرفین به حکمیت امام و قبول پیشنهادهای او، حفظ آبرو و کرامت اشخاص، حذف هزینههای جاری در دادگاهها و... .
سیاسی
تقویت نظام اسلامی و تحقق منویات حاکم دینی:
مساجد میتوانند با شبکهسازی و همافزایی به تحقق منویات حاکم دینی کمک نموده و همچنین بازوهای قدرتمند نظام اسلامی در جنبههای مختلف باشند. مثلاً میتوانند در تربیت نیروی انسانی مؤمن، متعهد و انقلابی کمک کنند و علاوه بر مطالبهگری، بر اقدامات مسئولین نظارت و آنان را در انجام بهتر مسئولیت یاری نمایند و در بحرانهای کشور همانند سیل، زلزله و جنگ به کمک نظام بشتابند.
هنوز دیدگاهی برای این مسئله ثبت نشده است.
