وقتی همسر امام، فردی فعال و توانمند است، این درخشش ممکن است بهجای تحسین، حسادت برانگیزد و به جوسازی علیه او یا خود امام منجر شود.۱ در این شرایط، راهکار چیست؟
راهکارها:
1. انجام فعالیتهای مسجد با انگیزهٔ الهی:
بیشتر اوقات، بذر حسادتها در جایی رشد میکند که منفعت مالی یا منزلت اجتماعی در میان باشد. در این راستا، نیاز است گاهی فعالیتها و کارهای امام و خانوادهٔ وی رایگان و در صورت امکان، گروهی باشد و یا حتی به اسم مجموعه و یا شخص دیگری انجام گیرد.
2. شفافیتسازی نسبت به جهادی بودن فعالیتها:
در بسیاری از مواقع، مردم امتیاز و یا منافعی را برای فعالیتهای مسجد تصور میکنند که با واقعیت همخوانی ندارد و لذا به تصور اینکه افراد، منفعت زیادی از فعالیتهای مسجد کسب میکنند، حسادت میورزند. در این مواقع، امام میتواند در سخنرانیها نسبت به این ذهنیت منفی شفافسازی نماید.
3. تبیین و تقسیم مسئولیتها و پرهیز از انحصارگرایی:
گاهی انحصارگرایی در واگذاری مسئولیتها و یا عدم تبیین شیوهٔ تقسیم مسئولیتهای مسجد، باعث کارشکنی برخی افراد میشود و زمینهٔ رقابت و حسادت را فراهم میآورد. به این معنا که همسر امام (شاید ناخواسته) کارهایی را بر عهده میگیرد که افراد دیگری نیز توان انجامش را دارند.۱ بنابراین، نیاز است فارغ از عناوین و ساختار تشکیلاتی مسجد، در مقام اجرا، کیفیت مسئولیتبخشی و نحوهٔ اجرای آن برای تکتک اعضای مجموعه روشن و گویا باشد و در تقسیم وظایف۲ و خدمات مسجد از اقوام و بستگان ذینفوذ همهٔ جریانهای فکری در امور مسجد استفاده شود. ۳
4. عدم دخالت در مسئولیت دیگران:
گاهی همسر امام بدون توجه به ساختار و هماهنگی، بهصورت فردی اقدام به انجام فعالیتهایی مینماید که مداخله در مسئولیت دیگران محسوب شده و در این صورت، عوامل مسجد نقش و هویت وجودی خود را در مسجد کمرنگ میبینند؛ لذا همسر امام را رقیب خود دانسته و زمینهٔ حسادت در آنها به وجود میآید.۴
5. مدیریت حساسیتهای موجود در فعالیتهای مسجد:
برخی از حساسیتهایی که موجب حسادت و جوسازی علیه امام و همسرش میشود و نحوهٔ مدیریت آن عبارتاند از:
الف) کیفیت توجه امام به اقشار مختلف: میزان توجه و زمانی که امام با افراد و گروههای خاص سپری میکند، میتواند بستر حسادت گردد. با این توضیح که امام و همسر وی به اقتضای سنوسال و سلیقهای که دارند، بیشتر وقت خویش را صرف عدهای خاص مینمایند و از دیگران غافل میگردند که خود این امر باعث حسادت میگردد؛ بنابراین امام در تقسیم وقت و تنظیم برنامهها به عموم مردم اعم از مرد و زن، جوان و پیر، فقیر و غنی و… توجه داشته باشد.
ب) عدم رعایت عدالت در تشویق و پاداشها: کیفیت تقدیر و تشویق در مسجد، دارای اصول و روشهایی است۵ که اگر مورد توجه قرار نگیرد، بستر حسادت و جوسازی را فراهم مینماید؛ لذا امام مراقبت نماید تا در تقدیر از همسر خود بهگونهای عمل نکند که حساسیتبرانگیز باشد.
ج) وجود فضای رقابتی: هرگونه ایجاد فضای رقابتی بین همسر امام و دیگران میتواند بستر حسادت باشد؛ لذا امام و همسرش توجه نمایند تا در واگذاری مسئولیتها و یا برگزاری مسابقات، فضای رقابتی بین خانوادهٔ خود و دیگران ایجاد نشود؛ بلکه رقابت بین دیگران باشد و همسر امام در زمینههایی که مهارت دارد، نقش مربی را ایفا کند و شرکتکننده در مسابقه نباشد.۶
د) بیان نامناسب برخی از کمالات و ویژگیهای مثبت همسر: بیان برخی از ویژگیهای شخصیتی همانند مهارتهای خاص همسر امام بهصورت نامناسب، علاوه بر اینکه بین زنان میتواند بستر حسادت را فراهم کند، میتواند باعث حسادت در بین مردان نیز شود.۷ در این صورت، نیازی نیست همسر امام و امام در مورد فعالیت و مهارتهای خود سخن بگویند.
هنوز دیدگاهی برای این مسئله ثبت نشده است.