منزل امام، محل مراجعهٔ مردم است. گاهی این مراجعات بدون هماهنگی قبلی صورت میگیرد و در اکثر اوقات، زحمت نظافت منزل و پذیرایی حداقلی از مراجعین بر عهدهٔ همسر است. همین امر باعث خستگی و گاه، اعتراض خانواده میشود. برای مدیریت این مراجعات چه راهکارهایی پیشنهاد میشود؟
مراجعات مکرر علاوه بر آسیب مذکور، آسیبهای دیگری نیز در پی دارد.۱ جهت مدیریت آن، موارد زیر پیشنهاد میگردد:
1. جداسازی محل ملاقات امام:
بهتر است امام دفتری داشته باشد یا معماری منزل بهگونهای باشد که اتاق جداگانهای برای جلسات او وجود داشته باشد (طرح بیرونی و اندرونی). برای پذیرایی از مردم، خود امام مشارکت کرده یا خادمی داشته باشد تا باعث مزاحمت برای خانواده نشود. البته لازم است امام ساعاتی را برای ملاقات مشخص کرده و به اطلاع عموم برساند.
2. پیشگیری:
الف) بدون اجازه و هماهنگی به منزل کسی نرود و حضورش بهقدر ضرورت باشد.
ب) در مواردی که خانه اجاره میکند، حتیالامکان به مسجد نزدیک نباشد.۲
ج) قرارهای ملاقات را از قبل، در دفتر یا مسجد معین نماید.
د) راه ارتباطی تلفنی ایجاد کرده و ساعت خاصی را برای پاسخ به مراجعات تلفنی مشخص کند.
ه) برای رفتوآمد و مراجعات مردمی به منزل امام، فرهنگسازی نماید.۳
با توجه به مطالب فوق، اصل بر عدم مراجعهٔ مردم به خانه امام است۴، مگر در موارد خاص مانند:
مراجعه ضروری باشد و آن را نتوان بهوقت دیگری موکول کرد.
امام میداند که مراجعه، عادت نشده و تکرار نمیشود.۵
البته بدیهی است که اگر پیشنهادات فوق رعایت شود، بخش عمدهای از مراجعات مردمی به منزل امام کم میشود؛ لکن مقداری بینظمی از سوی مراجعهکنندگان، امری طبیعی و از اقتضائات زندگی طلبگی است و نیاز به مدارا دارد. برای همراهسازی همسر امام در مراجعات خاصی که ذکر گردید، علاوه بر روشهایی که در پاسخ به مسائل ۳، ۴ و ۵ ذکر شد، اقدامات ذیل پیشنهاد میشود:
بالا بردن انگیزهٔ خانواده برای پذیرایی از مهمان: امام به تبیین فضیلت و ثواب پذیرایی از مهمان و رفع گرفتاری از شیعیان امیرالمؤمنین (ع) بپردازد.
ترغیب همسر به مطالعه: همسر را به مطالعه دربارهٔ سیرهٔ همسران علمای بزرگ، همانند همسر علامه طباطبائی۶، علامه حسنزاده آملی، آیتالله کوهستانی و شهید اندرزگو، ترغیب کند.
تشویق همسر به ایجاد رابطهٔ عاطفی با معصومین: همسر را به ایجاد رابطهٔ عاطفی با یکی از حضرات معصومین (مانند حضرت زهرا، حضرت زینب یا امالبنین علیهمالسلام) تشویق کرده و به این نکته توجه دهد که سختیهای این مسیر از سوی آن بزرگان بیپاسخ نمیماند.
جبران محبت: امام با محبتورزی، این سختیها را جبران کرده و آستانهٔ تحمل و صبر همسرش را بالا ببرد.
ایجاد الفت: همراه ساختن همسر در برنامههایی مانند اردوی اهالی مسجد، زمینهٔ آشنایی او با مردم و همراهیاش را فراهم میکند.
مشارکت در امور منزل: برخی از مسئولیتهای خانه را بر عهده گرفته، به اهل خانه کمک کند و در صورت نیاز از بیرون غذا تهیه نماید.
حضور منظم در محل کار: امام مقید باشد در ساعاتی که مشخص کرده، در مسجد یا دفتر حاضر باشد و در صورت بروز مشکل یا جابهجایی ساعت، به مردم اطلاعرسانی نماید تا باعث بینظمی و مراجعهٔ مردم به منزل او نشود.
هنوز دیدگاهی برای این مسئله ثبت نشده است.
