گاهی خانوادهٔ امام برای خودشان شأن ویژهای قائل میشوند که به رفتارهای ناپسندی مانند تکبر، توقعات و دخالتهای بیجا، و گله و شکایت از دیگران منجر میشود. در اینگونه موارد چه باید کرد؟
پاسخ به این مسئله نیازمند بررسی ریشهها و ارائهٔ راهکار برای هر کدام است:
1. رفتارهای خود امام
الف) عدم مدیریت رفتار در خانه: گاهی همسر امام با الگوبرداری از امام این رفتارها را انجام میدهد. به عنوان نمونه، امام در خانه از دیگران گله و شکایت میکند، انتظارات خود را در قالب درددل با همسرش مطرح میسازد، یا پشت تلفن با غرور و لحن آمرانه سخن میگوید. در حالی که امام باید الگوی مثبتی باشد و در خانه از خوبیها و صفات نیک اهالی مسجد سخن بگوید.
ب) عدم سادهزیستی: سبک زندگی اشرافی۱ و رفاهزدگی میتواند بر اخلاق افراد تأثیر منفی بگذارد؛ لذا امام جماعت باید در سبک زندگی خویش، عرف جامعه را در نظر بگیرد.
ج) انتقادناپذیری و دفاع بیجا: وقتی امام بیدرنگ از خانوادهاش دفاع و انتقادهای واردشده از سوی مردم را توجیه میکند، این مسئله به رشد روحیهٔ خودبرتربینی در او و خانوادهاش منجر میشود.
2. نگرش امام و خانواده او
اگر امام و خانوادهاش مردم را «عوام» بدانند و برایشان منزلت پایینتری قائل شوند، زمینهٔ بروز رذائل اخلاقی مانند عجب و غرور فراهم میشود. لذا لازم است که افراد به بررسی باورها و اصلاح خود بپردازند.
برای اصلاح این نگرش، پیشنهاد میشود:
برخی باورهایی که باعث بهوجودآمدن صفات رذیله میشود، ریشه در رذائل اخلاقی نظیر عجب و حسد و یا اختلال روانی مثل خودشیفتگی و بدبینی، وسواس… دارند و امام بهراحتی نمیتواند باورهای خود را بررسی نماید؛ لذا گاهی نیاز به رجوع به اساتید اخلاق و افراد متخصص دارد.
برخی از شغلها و موقعیتها بهتدریج باعث بهوجودآمدن باورهای اشتباه میشود مثلاً وقتی امام منزلت و جایگاه اجتماعی بالا دارد و مرجع و محل رجوع مردم میباشد، ممکن است بهتدریج اخلاق و باور امام را عوض کند؛ لذا ضروری است امام مراقب باشد تا موقعیت و مشاغل باعث تغییر اخلاق و رفتار وی نشود.۲
مطالعهٔ مستمر کتب اخلاقی و سرنوشت بزرگانی چون علامه طباطبائی و آیتالله کوهستانی و… پیشنهاد میشود.
3. عدم دقت در انتخاب محل تبلیغ امام
ممکن است بعضی از توقعات و رفتارهای خانوادهٔ امام نه از سر تکبر و غرور بلکه بهخاطر اختلاف سطح زندگی خانوادگی ایشان با اهل محل باشد که پیشنهاد میشود امامجماعت برای انتخاب محل؛ سطح زندگی خود و عرف منطقه را لحاظ نماید.
4. رفتارها و ارتباطات همسر امام
احتمال اینکه خانوادهٔ امام در تعامل با مردم دچار رذائل اخلاقی نظیر غرور و بداخلاقی و قضاوتهای نابه جا شوند وجود دارد.
لذا پیشنهاد میشود:
الف) مدیریت ارتباطهای خانواده: امام با سنجیدن شرایط سعی نماید زمینهٔ معاشرت با خانوادههایی که کمتر چنین آسیبهایی دارند را فراهم نموده و حتیالمقدور از معاشرت با خانوادههایی که اثر منفی بر روی آنان میگذارند جلوگیری نماید.
ب) نظارت و تذکر: امام سعی کند بر رفتارهای همسرش نظارت داشته و در صورت نیاز مثل جایی که همسرش متوجه اخلاق بد خود نیست به وی تذکر دهد.
ج) ممانعت از دخالت در امور مسجد: در برخی از موارد همسر امام مبتلا به برخی از اختلالات روانی و یا رذائل اخلاقی میباشد که اغلب قابلکنترل و مدیریت نمیباشد. در این صورت امام سعی کند تا او کمتر در امور مسجد دخالت نماید.
البته لازم به ذکر است، دقت امام در انتخاب همسر همانگونه که در مسائل قبل به آن اشاره شد، زمینهٔ بروز چنین مسائلی را تا حد زیادی از بین میبرد و درصورتیکه هیچکدام از راهکارهای فوق مؤثر واقع نشد، پیشنهاد میشود خانهٔ امام نزدیک مسجد نباشد تا آسیبهای مذکور در مسئله کاهش پیدا کند.
هنوز دیدگاهی برای این مسئله ثبت نشده است.
