گاهی برخی از افراد
مسن سفارش می‌کنند که پس از فوتشان قسمتی از اموالشان وقف،
یا در امور مسجد صرف شود. اما وقتی از دنیا می‌روند،
وراث زیر بار نمی‌روند و از طرفی تا زنده هستند، زیر بار نوشتن
وقف‌نامه یا وصیت‌نامه نمی‌روند. برای مدیریت این موضوع چه کنیم؟
۱. آگاه‌سازی:
در این زمینه بیان مقایسه بخشش در زمان حیات و بعد از فوت در متقاعد کردن این افراد بسیار مؤثر است. برای این کار می‌توان از بیان روایات ۱ و سیرهٔ اهل‌بیت و بزرگان دین بهره برد. ۲
۲. رفع موانع:
ممانعت از وقف، یا وصیت برای مسجد در این افراد عواملی دارد که می‌توان از این موانع نام برد و به راهکارهای اشاره کرد:
الف) ترس از اعتراض ورثه در زمان حیات. برای رفع این مانع باید در هنگام نوشتن وصیت، یا وقف‌نامه، به حقوق اولاد و همسر دقت شود و بر انجام آن تأکید کند.
ب) ترس از ایجاد مشکلات مالی و معیشتی برای او قبل از مرگ. ۳ در این صورت باید شخص را آگاه کرد که در وصیت، تصرف در اموال پس از فوت شخص می‌باشد. بنابراین، مشکلی برای او به وجود نخواهد آمد. اگر هم در خصوص خانواده‌اش نگرانی دارد، می‌تواند وصیت را مشروط به فوت آن‌ها کند. ۴
ج) دربارهٔ وقف نیز می‌توان وقف‌نامه را به‌گونه‌ای تنظیم کرد تا زمانی که واقف زنده است خودش از آن ملک و عایداتش بهره ببرد و پس از فوت او به مسجد واگذار گردد. البته پس از اجرای صیغۀ وقف، باید از طرف مسجد با قرار دادن برخی از وسایل مسجد در آن ملک، تصرفی در ملک وقفی صورت پذیرد تا قبض و اقباض صورت گرفته باشد و وراث نتوانند بعد از فوت واقف ادعای ملکیت نمایند.
د) نگرانی از متولی وقف در عمل به نیت واقف و نگهداری از موقوفه و تشدید آن با وجود ذهنیات منفی در مورد موقوفات دیگران و سازمان اوقاف. در این مورد راهکارهایی درمسألۀ شمارۀ 17 همین بخش ذکر گردیده است.
ه) عدم ارائهٔ ایده‌های جذاب و مورد نیاز مسجد، یا جامعه برای وقف یا وصیت؛ که راهکار آن در مسألۀ شمارۀ 18 همین بخش بیان شد.
۳. اقدامات تبلیغی:
بسیاری از مردم از مسألهٔ وصیت اطلاع کافی ندارند. لذا اگر بحث وصیت به ثلث در مسجد مطرح شود، مانع برخی از اعتراضات خواهد بود و مردم جرئت وصیت پیدا می‌کنند.
قبل از نوشتن وصیت حتماً باید ایجاد انگیزهٔ مناسب در فرد و خانوادهٔ او به وجود آورد تا مانع اعتراض شود. مثل اینکه دفترچه وصیت را بین همهٔ اهالی در لیالی قدر توزیع کرده و پیر و جوان را به این عمل ترغیب نمود.
ملاحظات:
۱. امام برای نوشتن وصیت حتماً به وضعیت سلامت روحی فرد دقت نماید تا بعداً مورد تهمت قرار نگیرد که با خدعه این عمل را انجام داده است.
۲. امام نوشتن وصیت را حتماً در حضور یک یا چند شاهد انجام دهد که حتی‌المقدور آنان از آشنایان یا فرزندان او یا افراد معتمد و ذی‌نفوذ در ورثه باشند.هنوز دیدگاهی برای این مسئله ثبت نشده است.
