درآمد برخی از موقوفات مسجد دارای جهت خاصی است که امروزه یا منتفی شده (مانند: وقف برای تامین هیزم، روغن چراغ، کاهگل پشت بام مسجد و...) و یا درآمدهای حاصل از آنها مازاد بر نیاز است.این وضعیت موجب انباشت سرمایه شده در حالی که مسجد با کمبود بودجه در سایر بخشها مواجه است در این موارد چه باید کرد؟
بر اساس اصل فقهی «الوقوفُ عَلی حَسَبِ ما یوقِفُها اَهلُها۱»، تغییر مصرف برخلاف نیت واقف جایز نیست و نمیتوان درآمد مازادِ یک موضوع (مثلاً روشنایی) را صرفاً به دلیل نیاز، در موضوع دیگر (مانند پذیرایی) هزینه کرد. اما برای جلوگیری از حبس بیهوده سرمایه، راهکارهای زیر پیشنهاد میشود:
تفسیر موسّع از نیت واقف و توسعه در مصادیق مصرف؛ بدین معنا که مثلا وقف برای روغن چراغ به منظور روشنایی مسجد بوده و ابزار خاص در آن دخالت نداشته بنابراین امروزه شامل تمام زنجیره تأمین نور (نوسازی سیمکشی، خرید ژنراتور اضطراری، نصب سیستمهای هوشمند، روشنایی، دستمزد برقکار و...) میشود.
مصرف درآمدهای مازاد بر نیاز، به ترتیب در موارد زیر:
استفاده در آینده برای همان غرض وقف.
استفاده از درآمدها برای همان غرض، در سایر مساجد.
مصرف در سایر مصارف عام با اجازۀ حاکم شرع.
هنوز دیدگاهی برای این مسئله ثبت نشده است.
