امام باید اُذُنِ
خیر باشد و با سعهٔ صدر پیشنهادات مردم، از جمله این افراد را
بشنود و در صورتی که مانعی وجود نداشت، آن را بپذیرد. البته
تشخیص این موانع تا حد زیادی بستگی به شرایط دارد و اقتضایی است، ولیکن می توان معیاری برای تشخیص برخی از موانع این گونه تبیین نمود:
۱. با استقلال و حریت مسجد منافات داشته باشد.
۲. با نظم برنامه های
مسجد سازگار نباشد.
۳. مخالف حفظ عزت امام و مسجد باشد.
۴. مانع برپایی عدالت در مسجد باشد.
البته استفاده از
راهکارهای زیر می تواند در مدیریت انتظارات خیرین مؤثر باشد:
۱. توجه دادن به اخلاص.
۲. داشتن برنامۀ مصوب برای مسجد.
۳. حتی المقدور دریافت کمک های مالی توسط امور مالی مسجد باشد.
۴. توجه دادن افراد به اینکه در قبال کمک به مسجد
خدماتی را دریافت کرده اند.
۵. خواسته ها و انتظارات مدیریت
و جهت دهی شود.
پاورقیها به عنوان مثال اگر خیرین انتظار داشته باشند تا مسجد در مورد جریان خاص فکری تبلیغ کند، یا از طایفۀ خاصی در رأی گیری شورا حمایت کند، مخالف استقلال و حریت مسجد است. بر خلاف انتظاراتی مانند مورد تقدیر و تشکر قرار گرفتن، یا استفادۀ فرزندان و معرفان وی از امکانات مسجد مانند سالن ورزش، اردوهای مسجد، کلاسهای مهارتی و استفاده از خدمات مشاورهای و... درصورتیکه مخالف عدالت نباشد. مثلاً اگر بانی مسجد، یا مجلس به هر علتی همانند دمدمی مزاجی بودن، هر روز تأکید بر برگزاری مراسم خاصی داشته باشد؛ بهگونهای که نظم و برنامههای مسجد را مختل کند، نباید پذیرفت. به عنوان مثال انتظار داشته باشد در مراسم مختلف، یا در مراجعه به ارگانها و سازمانها امام او را همراهی کند؛ به صورتی که در بین مردم شایع شود، امام جماعت مرید اوست. مانند دادن امتیازات ویژه به او و منسوبانش، درحالیکه خلاف ضوابط مسجد باشد. <يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَى كَالَّذِي يُنْفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْدًا لَا يَقْدِرُونَ عَلَى شَيْءٍ مِمَّا كَسَبُوا وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ>؛ «ای اهل ایمان! صدقههایتان را با منت و آزار باطل نکنید، مانند کسی که مالش را به ریا به مردم انفاق میکند و به خدا و روز قیامت ایمان ندارد که وصفش مانند سنگ سخت و خارایی است که بر آن [پوششی نازک از] خاک قرار دارد و رگباری تند و درشت به آن برسد و آن سنگ را صاف [و بدون خاک] واگذارد [صدقه ریایی مانند آن خاک است و این ریاکاران] به چیزی از آنچه کسب کردهاند، دست نمییابند و خدا مردم کافر را هدایت نمیکند.» (سورهٔ بقره، آیۀ ۲۶۴.) اگر در مدیریت مسجد برنامههای مصوب وجود داشته باشد، بستر به وجود آمدن بسیاری از انتظارات از بین خواهد رفت. لذا امام با شناسایی موارد حساس که میتواند بستر دخالت خیرین را فراهم کند، در جلسات هیئت امنا به دنبال تعیین چارچوب مصوب باشد. حتیالمقدور کمکهای خیرین به مسجد از طریق امور مالی و شماره حساب مخصوص مسجد باشد. در این صورت انتظارات از امام تعدیل میشود. مثلاً پس از برگزاری اردو، یا کلاسهای آموزشی از خیرینی که فرزندشان در آن برنامهها حضور داشتهاند تقاضا شود که به مسجد کمک کنند، یا بخشی از هزینۀ آن برنامه را تقبل نمایند. طبیعی است که مردم در قبال مشارکتهای مالی انتظاراتی داشته باشند و بخواهند اعمال نظر کنند. در این موارد اگر امام بتواند این خواستهها را مدیریت و جهتدهی نماید، از بسیاری از آسیبها در امان خواهد ماند. مثلاً برخی از خواستههای خیرین را که امکان اجابت دارد انجام دهد و در هنگام انجام کار به طرق مختلف متذکر شود که خواستۀ خیرین محترم مورد توجه قرار گرفته است و در مقابل در صورت عدم موافقت به طرق گوناگون علت آن را تبیین نماید. مثلاً گاهی درخواست میکنند در کنار مسجد و قسمتی خاص دفن شوند که آمادهسازی مکان مناسب برای این امر موجب تعدیل خواستههای آنان است.