اگر در مسجد دفتر یا مرکز مشاوره راهاندازی شود، علاوه بر امام جماعت از مشاورانی غیر از امام استفاده میشود که بعضاً با فرهنگ محله آشنا نیستند و گاهی در پاسخ به مشکلات مراجعان اقتضائات محله را مراعات نمیکنند۱، حتی در بعضی از موارد راهحلهای ارائهشده توسط آنها باعث ایجاد معضل و مشکل جدیدی در مسجد یا محله میشود۲؛ چگونه میتوان از این آسیب جلوگیری کرد؟
راهکارها:
1. توانمندی امام
در گام نخست، امام به عنوان مدیر مرکز مشاوره، باید از دانش کافی در زمینهٔ اصول مدیریت و کلیات مشاورهٔ دینی برخوردار باشد تا بتواند در گزینش، توجیه و نظارت بر فعالیتهای مرکز، نقش مؤثری ایفا کند.
2. دقت در گزینش مشاورین مسجد
مهمترین اقدام مدیریتی، گزینش صحیح مشاوران است. پیشنهاد میشود در انتخاب ایشان به موارد زیر توجه شود:
مشاوران باید افرادی متدین، امین و حتیالمقدور دارای این خصوصیات باشند:
۱. اهل مسجد و فعال فرهنگی،۲. قانونپذیر و متعهد به چارچوبها، ۳.انتقادپذیر، ۴. دارای روحیهٔ کار جمعی، ۵. دارای سابقهٔ کار مشاوره ۱ ، ۶.دارای روحیهٔ جهادی و خدمترسانی ۲ ، ۷. منظم و وقتشناس
نکتهٔ کلیدی: برای پیشگیری از آسیب مطرحشده در مسئله، اولویت با مشاوران حوزوی و بومی محله است تا با فرهنگ و حساسیتهای محلی آشنایی کافی داشته باشند.
3. توجیه مشاوران
ضروری است که امام مسجد در ابتدای همکاری، نکات زیر را با مشاوران مطرح کرده و بر سر آن توافق نماید:
· رعایت حدود شرعی: نیاز است مشاوران در روند مشاوره تقوا داشته و در گفتار و کردار التزام به احکام الهی داشته باشند. ۳
· پذیرش محدود و تدریجی: در ابتدای فعالیت، برای آشنایی تدریجی با حساسیتهای مسجد و محله، تعداد محدودی مراجع پذیرش شود.
· استفاده از مبانی دینی: تأکید بر استفاده از مبانی و راهکارهای دینی در فرآیند مشاوره. ۴
· توجه به حساسیتهای محلی: مشاوران باید نسبت به حساسیتهای قومی، آداب و رسوم و جریانهای فکری محله توجیه شوند و در صورت لزوم، موارد خاص را به مراکز تخصصی دیگر ارجاع دهند. ۵
· امانتداری و حفظ اسرار: افشای اطلاعات مراجعان، به اعتبار مسجد لطمه میزند؛ لذا در حفظ اسرار مردم باید نهایت دقت صورت گیرد.
· اولویت با مشاورهٔ همجنس: اصل بر این است که مراجعان توسط مشاور همجنس پذیرش شوند. مشاوره با جنس مخالف تنها در صورت ضرورت، با شفافیت حداکثری، محدود به اتاق مشاوره و با نظارت و هماهنگی امام جماعت مجاز است. هرگونه ارتباط خارج از این چارچوب ممنوع میباشد.
· عدم ورود به مباحث تخصصی دینی: مشاوران غیرمتخصص در امور دینی، باید از اظهارنظر در این حوزه پرهیز کرده و موارد را به امام جماعت ارجاع دهند.
· حفظ انسجام و وحدت: مشاوران باید از هرگونه گفتار یا رفتاری که منجر به تضعیف امام جماعت یا سایر عوامل مسجد شود، پرهیز کنند. ۶
· ارائهٔ پیوست فرهنگی-دینی: مشاورهها باید با پیوست دینی و تشویق مراجع به مشارکت در فعالیتهای مسجد همراه باشد. ۷
4. نظارت مستمر بر فرایند مشاوره. ۸
هنوز دیدگاهی برای این مسئله ثبت نشده است.
