اختلاف مجموعه‌ها و واحدهای مختلف مسجد با یکدیگر و شیوهٔ هماهنگ کردن آنها

در فعالیت‎های جمعی اختلاف و تقابل امری طبیعی است. امام جماعت با شناخت منشاء این اختلافات باید به دنبال حل آنها باشد. ریشه‌های رایج اختلاف عبارت‌اند از:

1. ضعف مدیریت امام. ^۱

2. عدم شفافیت نقش‌ها و مسئولیت‌ها.

هم‌پوشانی مسئولیت‌ها، یا عدم شفافیت در مورد نقش هر گروه می‌تواند منجر به اختلاف شود.

3. تفاوت در اهداف و دیدگاه‌ها مانند اختلاف در رسالت و مأموریت‌های مسجد ^۲ ، تشخیص اولویت‌های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی مسجد و یا وابستگی به جریان‌های سیاسی. ^۳

4. عوامل نفسانی و اخلاقی، مانند جاه طلبی و استبداد به رای، خود شیفتگی، حسادت، تنگ نظری، بدبینی، زود رنجی، کم طاقتی، بد زبانی، تعصبات بی جا ^۴ و...

5. عدم درک متقابل. این مشکل گاهی ناشی از تفاوت سنی یا سطح دانش عوامل می باشد.

رقابت در منافع. گاهی به دست آوردن منابع مالی، مکان، تجهیزات و....بیشتر می‌تواند بین گروه‌ها اصطکاک ایجاد کند.

راهکارها

1. مدیریت و حضور حداکثری امام در مسجد براي نظارت بر فعالیت‎ها، هماهنگی بیشتر و پیشگیری از اختلافات به ویژه در مواجهه با افرادی که به دنبال تنش و درگیری مجموعه‌های مختلف مسجد هستند.

2. بی‌طرفی امام مسجد و تعامل پدرانه، سعهٔ صدر، تحمل انتقادات و بها دادن به نظرات دیگران.

3. فرهنگ سازی برای ایجاد و تقویت روحیهٔ کار جمعی با استفاده از:

·     بیان آثار کار جمعی مانند: نصرت الهی و پیروزی در امور ^۵ ، اتقان امور، جلوگیری از موازی کاری.

·       بیان اقتضائات و لوازم کار جمعی مانند: وجود مدیر، تشکیلات و پذیرش آنها، اخلاص در فعالیت‎ها و عدم اعلام کارها به نام خود، سعهٔ صدر و تحمل نظرات دیگران، عدم استبداد به رأی، توجه به دیر بازده بودن فعالیت‎های جمعی، تعاون و همکاری در فعالیت‎ها، قبول مصوبات جمع و حمایت از آن، عدم حسادت و تنگ نظری، رازداری.

·     فضاسازی در جهت الفت و صمیمیت از طریق برگزاری مهمانی‌ها، اردوهای خانوادگی، جلسات گفت‌وگو و بیان نگرانی‌ها و دیدگاه‌ها بین عوامل.

·     معرفی مساجد موفق و ارائهٔ شیوه‌های تعامل آنان به عنوان الگوی فعالیت‎های جمعی.

4. شفاف‌سازی نقش‌ها، مسئولیت‌ها و اختیارات با تصویب ضوابطی روشن.

5. تناسب در تقسیم فعالیت‎ها و پرهیز از واگذاری یک کار به چند واحد، یا به واحد غیر مرتبط.

6. ایجاد چشم‌انداز، دیدگاه واحد و اهداف مشترک از طریق معرفی مسجد تراز، شناسایی نیازهای مردم محله براي تعیین اولویت‌ها، تأکید بر نقاط مشترک سیاسی، مانند اصل نظام، رهبری، قانون اساسی و...

7. تخصیص عادلانه منابع مالی، مکان، تجهیزات و... بین گروه‌های مختلف.

8. توجیه عوامل نسبت به:

·     ضرورت حضور و فعالیت مجموعه‌های مختلف در مسجد.

·     مدارا و تعامل با جوانان.

9. مشورت با ائمهٔ جماعت با تجربه که با موفقیت چالش‌های مشابهی را حل کرده‌اند.

10. برگزاری یک یا چند برنامهٔ مورد اقبال همهٔ مجموعه‌ها، مانند یادوارهٔ شهدا، جشن نیمهٔ شعبان و... با مدیریت امام و مشارکت آنها جهت مشاهدهٔ آثار و برکات کار جمعی.

11. تشویق فعالیت‌های مشترک و دستاوردهای جمعی مسجد به جای تمرکز بر موفقیت‌های فردی یا بخشی و پرهیز از تمام شدن کارها به نام یک فرد یا یک بخش.

12. تعامل و رایزنی با نهادهای بالا دستی مجموعه‌های درون مسجد؛ چرا که گاهی علت تقابل بین مجموعه‌ها فشارهای نهادهای بالا دستی به مجموعه‌هاست.