با گذشت زمان، بسیاری از اموال وقفی مسجد، مانند فرشهای دستباف کهنه، سیستمهای صوتی قدیمی، یا ظروف مسی فرسوده، کارایی خود را از دست میدهند و انبار شدن آنها موجب تنگی جا و احتمال سرقت، یا بیدزدگی میشود. عوامل مسجد برای جلوگیری از اتلاف مال، قصد فروش این اقلام و خرید جایگزینهای به روز (تبدیل به احسن) را دارد. اما با مخالفت برخی نمازگزاران، یا بازماندگان واقف مواجه میشود که با استناد به وقف نامة امیرالمؤمنین علیه السلام که فرمودند: « تُباعُ ولا توهَبُ ولا تورَثُ، فَمَن باعَها أو وَهَبَها فَعَلَيهِ لَعنَهُٔ اللّه ِ وَالمَلائِكَه وَالنّاسِ أجمَعينَ...»، ۱ هرگونه فروش، یا تغییر در عین موقوفه را حرام میدانند. چگونه میتوان ضمن رعایت دقیق موازین شرعی و احترام به دغدغة دینی معترضین، اموال فرسوده را مدیریت و نیاز مسجد را تأمین کرد؟
1. توجیه معترضین در رابطه با هدفِ وقف که استمرار منفعت به عنوان صدقة جاریه همراه با حفظ عین موقوفه است و نگهداری اموال فرسوده، بدون مصرف مصداق تضییع وقف و خلاف هدف واقف میباشد.۱
2. تبیین سلسله مراتب تصرف در موقوفه طبق فتوای مراجع برای معترضین؛ بدین معنا که اولویت با «تعمیر» است، در مرحله بعد «انتقال» به مسجدی دیگر، در صورت عدم کارایی در مکان فعلی. و تنها زمانی نوبت به فروش میرسد که کارشناس تأیید کند وسیلة غیرقابل استفاده شده و نگهداری آن مصداق تضییع وقف است. ۲
3. ایجاد اطمینان به اینکه عواید حاصل از فروش، حتی الامکان صرف خرید همان نوع کالا (مثلاً فروش فرش کهنه صرفاً برای خرید فرش نو) میشود تا نیت واقف حفظ گردد.
4. نصب پلاک یاد بود ـ در صورت نیاز ـ روی اموال جدید با مضمون «تهیه شده از محل عواید موقوفه مرحوم فلانی» تا دغدغة بازماندگان نسبت به فراموشی نام واقف مرتفع گردد.
هنوز دیدگاهی برای این مسئله ثبت نشده است.